Fetih Suresi Tefsiri - İ'tila-i İslam

Kur'ân-ı Kerim en yüksek bir kitab-ı ilâhîdir. Bu kitâb-ı celîlin her sûresi her âyeti birçok hakîkatlerin hikmetlerin en şeffaf bir menbaıdır. İnsaniyet ufuklarını hidayet nurları ile aydınlatan bu lâhûtî sûrelerin âyetlerin dimağlara verdi­ği inkişâf kalblere bahşettiği inşirâh her türlü tasavvurların fevkindedir. Bu latîf sûrelerin bu bedi' âyetlerin revnak ve letâfeti ahenk ve intizâmı letâif ve işareti yanında en nûrânî bahar sabahları pek sönüktür en şetaretli ırmakların ruhne­vaz cereyanı pek ahenksizdir. Bütün fıtratın rengin levhaları dil-nişîn manzaraları pek solgundur. Bütün hekimlerin ve ediblerin en yüksek fikirleri en beliğ neşîdeleri birer ruhsuz hayalden ibarettir.
İşte bir numune olmak üzere biz şu mubarek Sûre-i Feth'e şöyle bir dikkat edelim. Ya Rabbi! Ne kudsî ruhperver bir sûre-i celîle! Bu ulvî sûrenin her âyeti bir nübüvvet muci­zesi bir hikmet kaynağı bir beşâret ve saâdet matla'ı.
Daha ilk âyetlerinden itibaren cihânşumûl pürleme­an bir fütûhât sahası gözlere çarpıyor pek büyük bir ğufrân müjdesi temiz ruhları manevi neşvelere gark ediyor en lâtif bir hidayet nefhası bir nusret nesimî bütün nezih kalblere tarâvetler verip duruyor.
Bu semâvi âyetler takip edildikçe melekûtî ilâhiyenin bir beyan vus'atı müfekkireleri hayretler içinde bırakıyor beşerî hayatın saf safhaları mütelevvin manzaraları lekedâr sahife­leri birer birer gürlüyor. İçtimai varlığın en esrarengiz hal'at-i ruhiyesi inkişafa başlıyor muhtelif tabâkat için mukadder olan feyizler mahrumiyetler mükâfatlar ukûbetler pek açık bir halde müşâhade olunuyor.
Bâhusus bu mukaddes âyetlere baktıkça beşeriyetin ta­rihi hayatına ebedi şerefler veren nâsiyelerinden fazilet ve kudsiyet ziyâları lemeân edip duran pek celâdetli bir diyâ­net ketibesinin ne kadar büyük heyecanlar içinde bir mâbâ'di ilâhinin ziyaretine koşup gittiği ve mâbûdi kadimin atebe-i azametine ne kadar büyük bir ubûdiyet şevkiyle kapandığı nazarı ihtibâhe çarpıyor.